Πόσες φορές έχουμε ακούσει τη φράση «οι κανονισμοί υπάρχουν μόνο για να μας ταλαιπωρούν»; Κι όμως, η πραγματικότητα δείχνει ακριβώς το αντίθετο: οι κανονισμοί είναι εκεί για να κάνουν τη ζωή μας πιο εύκολη, πιο οργανωμένη και –τελικά– πιο ανθρώπινη.
Ας σκεφτούμε τις συγκοινωνίες. Τι θα γινόταν αν δεν υπήρχαν φανάρια, όρια ταχύτητας ή προτεραιότητες; Κάθε διασταύρωση θα ήταν πεδίο μάχης και κάθε διαδρομή μια ρουλέτα κινδύνου. Χάρη στους κανόνες της κυκλοφορίας μπορούμε να κινούμαστε με σχετική ασφάλεια και σιγουριά.
Το ίδιο ισχύει και στις δημόσιες υπηρεσίες. Μπορεί να γκρινιάζουμε για τις ουρές, αλλά σκεφτείτε τι θα γινόταν αν δεν υπήρχαν αριθμοί προτεραιότητας ή σειρά εξυπηρέτησης. Όποιος φώναζε πιο δυνατά θα εξυπηρετούνταν πρώτος, κι ο χρόνος όλων των υπολοίπων θα χανόταν σε ατέρμονες καβγάδες. Ένας απλός κανόνας βάζει τάξη και κάνει τη διαδικασία πιο δίκαιη και λειτουργική.
Στα σχολεία, το πρόγραμμα μαθημάτων και οι κανόνες πειθαρχίας δεν είναι «φυλακή» για τα παιδιά· είναι το εργαλείο που τους επιτρέπει να μαθαίνουν βήμα-βήμα, σε ένα περιβάλλον οργανωμένο και προστατευμένο. Αν δεν υπήρχε αυτό το πλαίσιο, το μάθημα θα κατέληγε σε θόρυβο και χαμένο χρόνο.
Παράδειγμα τάξης και οργάνωσης είναι και τα δημοτικά συμβούλια. Οι δήμοι καλούνται να πάρουν αποφάσεις που επηρεάζουν χιλιάδες πολίτες. Αν δεν υπήρχε κανονισμός λειτουργίας –ποιος μιλάει, πότε, για πόσο χρόνο, με ποια διαδικασία λαμβάνονται οι αποφάσεις– τότε κάθε συνεδρίαση θα κατέληγε σε χάος, φωνές και συγκρούσεις χωρίς αποτέλεσμα. Οι κανονισμοί δίνουν τη δυνατότητα να ακουστούν όλες οι απόψεις, να υπάρχει διαφάνεια και να λαμβάνονται αποφάσεις που υπηρετούν το κοινό καλό.
Οι κανονισμοί δεν είναι «αλυσίδες» που μας κρατούν δέσμιους. Είναι δρόμοι που μας οδηγούν σε περισσότερη αποδοτικότητα, λιγότερη σύγχυση και λιγότερη φθορά. Μας προστατεύουν από το χάος που θα επικρατούσε αν ο καθένας έκανε ό,τι του κατέβαινε, χωρίς να λογαριάζει τους άλλους.
Η επιλογή, λοιπόν, είναι καθαρή: κανονισμοί ή χάος; Κι αν το δούμε πρακτικά, η απάντηση είναι ήδη μπροστά μας, κάθε φορά που διασχίζουμε έναν δρόμο με πράσινο φανάρι, κάθε φορά που παίρνουμε ένα νούμερο προτεραιότητας, κάθε φορά που ένα δημοτικό συμβούλιο καταφέρνει να συνεδριάσει και να αποφασίσει οργανωμένα. Οι κανόνες είναι το κλειδί για μια ζωή πιο οργανωμένη, πιο δίκαιη και –το σημαντικότερο– πιο ανθρώπινη.
Γιώργος Δ.Καλλιβρούσης