Με τον όρο φλόγα, χαρακτηρίζεται το αέριο εκείνο που απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια μιας καύσης, το οποίο λόγω της υψηλής του θερμοκρασίας ακτινοβολεί.
Αυτή η ακτινοβολία, άλλοτε ήπια και άλλοτε εκτυφλωτική, είναι που ζεσταίνει, φωτίζει και κυρίως συγκινεί. Η φλόγα των Χριστουγέννων δεν περιορίζεται σε κεριά, τζάκια και λαμπιόνια, αλλά μεταφέρεται στους ανθρώπους, στις πλατείες και στους δρόμους, μεταμορφώνοντας τον τόπο σε ζωντανό σώμα μνήμης και προσδοκίας. Η φλόγα γίνεται σύμβολο. Και στην Άνδρο, αυτές τις ημέρες, το σύμβολο αυτό βρήκε το νόημά του μέσα από φωταγωγήσεις δένδρων και τις χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις που άναψαν, κυριολεκτικά και μεταφορικά, την καρδιά των ανθρώπων.
Μετά τις πολύ πετυχημένες εκδηλώσεις της Πανανδριακής στο Γαύριο, στο Κόρθι, στο Μπατσί και στη Χώρα, η σκυτάλη πέρασε απόψε στα Λειβάδια και στον Πιτροφό. Εκδηλώσεις κοινές στην ουσία τους, τη συλλογική συμμετοχή, την ανάγκη για συνάντηση, τη χαρά του μαζί. Στον Πιτροφό δεν πρόλαβα να πάω, καθώς οι ώρες συνέπιπταν, όμως οι πληροφορίες που έφτασαν ήταν σαφείς. Ζεστή ατμόσφαιρα, φροντισμένες λεπτομέρειες, πρόσωπα φωτεινά. Εκείνη η ιδιαίτερη αίσθηση που μένει στους παρευρισκόμενους ως εμπειρία.
Στα Λειβάδια, παρά το βραδινό ψύχος, η συμμετοχή του κόσμου ήταν κάτι παραπάνω από εντυπωσιακή. Άνθρωποι κάθε ηλικίας, οικογένειες με παιδιά, ηλικιωμένοι που γνωρίζουν τι σημαίνει κοινότητα, νέοι που αναζητούν λόγο να μείνουν και να πιστέψουν. Η φωταγώγηση του δέντρου δεν ήταν απλώς μια τελετουργική πράξη, ήταν η στιγμή που το σκοτάδι υποχώρησε μπροστά στο φως, όχι επειδή άναψαν λαμπάκια, αλλά επειδή υπήρχαν βλέμματα στραμμένα στο ίδιο σημείο. Χαμόγελα, ζεστή φιλοξενία, κεράσματα σε αφθονία, όλα τα παιδιά γύρω από το δένδρο την ώρα της φωταγώγησης.
Αυτή είναι η φλόγα των Χριστουγέννων. Δεν καίει, δεν καταστρέφει, δεν απαιτεί. Απλώς υπάρχει και μεταδίδεται. Όπως η φλόγα μιας λαμπάδας που περνά από κερί σε κερί τη νύχτα της Ανάστασης, έτσι και αυτές οι εκδηλώσεις μεταφέρουν συναίσθημα, συνέχεια και ταυτότητα. Σε μια εποχή όπου η καθημερινότητα συχνά απομονώνει, τέτοιες στιγμές λειτουργούν ως αντίδοτο. Θυμίζουν ότι οι τόποι δεν είναι μόνο γεωγραφία, αλλά σχέσεις.
Η Άνδρος, με τον Δήμο μπροστάρη και όλους τους κατοίκους να οργανώνουν, να δουλεύουν εθελοντικά, να συμμετέχουν με τη σειρά των εκδηλώσεών της σε όλο το νησί, έδειξε ότι κρατά αναμμένη τη φλόγα των Χριστουγέννων. Κάθε περιοχή έβαλε το δικό της χρώμα, τον δικό της τόνο, όμως όλες μοιράστηκαν τον ίδιο παλμό. Από το Γαύριο μέχρι τη Χώρα και από το Κόρθι μέχρι το Μπατσί, η φλόγα μετακινήθηκε χωρίς να σβήσει. Αντίθετα, δυνάμωσε.
Και ίσως αυτό είναι το πιο αισιόδοξο μήνυμα των ημερών. Ότι παρά τις δυσκολίες, τα προβλήματα, την κούραση μιας μακράς χρονιάς, υπάρχει ακόμη χώρος για συλλογική χαρά. Υπάρχει διάθεση για προσφορά χρόνου, για εθελοντισμό, για δημιουργία. Υπάρχει ανάγκη να σταθούμε δίπλα δίπλα και να μοιραστούμε το ίδιο φως.
Η φλόγα των Χριστουγέννων δεν μετριέται σε βαθμούς θερμοκρασίας, ούτε σε αριθμό λαμπτήρων. Μετριέται σε χαμόγελα, σε χειροκροτήματα, σε παιδικές φωνές που αντηχούν στις πλατείες. Μετριέται στη σιωπηλή ικανοποίηση όσων δούλεψαν για να στηθεί μια γιορτή και βλέπουν τον κόπο τους να δικαιώνεται. Μετριέται, τέλος, στη μνήμη που θα μείνει όταν τα φώτα σβήσουν.
Και αυτή η μνήμη είναι που θα συνεχίσει να ακτινοβολεί, όπως ακριβώς η φλόγα. Αόρατη ίσως, αλλά ζωντανή, έτοιμη να ανάψει ξανά, μόλις βρεθεί το κατάλληλο προσάναμμα.
Γιάννης Βαθυάς