«Μες στου Αιγαίου τα νησιά, άγγελοι φτερουγίζουν…». Με αυτό το τραγούδι άνοιξε η βραδιά και έμοιαζε σαν να δίνει τον τόνο για όσα θα ακολουθούσαν. Γιατί αυτό το φτερούγισμα είναι η ίδια η ψυχή της Άνδρου. Ένα φτερούγισμα που ζει σε κάθε εκδήλωση, σε κάθε χορό, σε κάθε βλέμμα ανθρώπων που κρατούν την παράδοση ζωντανή. Μια παράδοση που δεν στέκεται ακίνητη, αλλά λειτουργεί σαν κύτταρο της κοινωνίας, ζωντανό, ενεργό, αναγκαίο.
Το απόγευμα του Σαββάτου συνεχίστηκαν οι εκδηλώσεις προς τιμήν της πολιούχου του νησιού, της Παναγίας Θεοσκέπαστης. Ήταν μια βραδιά που δεν περιορίστηκε σε τυπικές παρουσίες και προγραμματισμένες εμφανίσεις, αλλά ανέδειξε την ουσία. Τη συλλογική προσπάθεια, το μεράκι και την ανάγκη των ανθρώπων να συναντηθούν, να θυμηθούν και να συνεχίσουν.
Οι παραδοσιακοί χοροί είχαν τον πρώτο λόγο. Ο Σύλλογος Γυναικών Άνδρου, ο Χορευτικός Όμιλος Υδρούσας, η Χορευτική Ομάδα Κορθίου και το Φολκς Ανγκλέ παρουσίασαν χορούς που κουβαλούν μνήμες γενεών. Παράλληλα, η παρουσία του Συλλόγου Μαντώ από τη Μύκονο έδωσε έναν ιδιαίτερο τόνο, υπενθυμίζοντας ότι ο πολιτισμός των Κυκλάδων είναι ένας κοινός παλμός που ενώνει τα νησιά.
Ξεχωριστή θέση στην καρδιά της εκδήλωσης είχαν οι μαθητές του Εμπειρίκειου Γυμνασίου, οι οποίοι άνοιξαν το πρόγραμμα υπό την καθοδήγηση της δραστήριας καθηγήτριας φυσικής αγωγής. Ήταν η πιο καθαρή απόδειξη ότι η παράδοση συνεχίζεται. Τα παιδιά αυτά δεν μαθαίνουν μόνο βήματα, γίνονται φορείς μιας ζωντανής πολιτιστικής συνέχειας. Είναι τα νέα κύτταρα που θα κρατήσουν τον οργανισμό της τοπικής κοινωνίας ζωντανό.
Οι ιδιοτροπίες του καιρού απαίτησαν προσαρμογές. Μέρος των χορευτικών παρουσιάστηκε στον πολυχώρο του Λυκείου, ενώ ένα άλλο μέρος πραγματοποιήθηκε, όπως προστάζει η παράδοση, στον προαύλιο χώρο της Θεοσκεπάστου. Κι όμως, αυτή η εναλλαγή δεν αποδυνάμωσε την εκδήλωση. Αντίθετα, ανέδειξε την ευελιξία και την αποφασιστικότητα των ανθρώπων. Γιατί η ζωντανή λαογραφία δεν εξαρτάται από τον χώρο, υπάρχει όπου υπάρχουν άνθρωποι που τη στηρίζουν.
Ακολούθησε η εντυπωσιακή λιτανευτική πομπή της εικόνας της ευρέσεως, μια στιγμή βαθιάς κατάνυξης. Η λαμπαδηφορία δημιούργησε μια ατμόσφαιρα σχεδόν μυσταγωγική, καθώς η πομπή κατέληξε στην πλατεία Γηροκομείου υπό τους ήχους της Φιλαρμονικής του ΜΟΥΣΑ.
Οι εκδηλώσεις αυτές δεν είναι αυτονόητες. Πίσω τους βρίσκονται άνθρωποι και σύλλογοι που λειτουργούν ως βασικά κύτταρα της κοινωνίας. Με προσωπικό κόπο, με ανιδιοτέλεια και αγάπη, κρατούν ζωντανές τις παραδόσεις και δημιουργούν ευκαιρίες για συμμετοχή. Σε μια εποχή απομόνωσης και ταχύτητας, αυτές οι εκδηλώσεις θυμίζουν ότι η κοινωνία χτίζεται μέσα από τη συλλογικότητα.
Τις εκδηλώσεις τίμησαν με την παρουσία τους ο δήμαρχος, Θεοδόσης Σουσούδης, η έπαρχος, Άννα Βρεττού, αλλά και ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας, ο οποίος παρέτεινε την παραμονή του στο νησί, καθώς και δημοτικοί σύμβουλοι.
Η βραδιά έκλεισε με τον χορό των Φίλων του Λαογραφικού Μουσείου Συνετίου. Όλοι έγιναν ένα, σε έναν κύκλο που συμβολίζει ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο τη συνέχεια και την ενότητα. Κατά τη διάρκεια του βραδινού χορού μάλιστα, ο υφυπουργός δεσμεύθηκε για τη χρηματοδότηση μιας από τις επόμενες δράσεις του συλλόγου.
Η Άνδρος απέδειξε για ακόμα μια φορά ότι η λαογραφία της δεν είναι κάτι στατικό. Είναι μια ζωντανή πραγματικότητα, ένα σύνολο από κύτταρα, ανθρώπους, συλλόγους, δράσεις, που συνεργάζονται και δημιουργούν. Και όσο αυτά τα κύτταρα παραμένουν ενεργά, όσο υπάρχει ενδιαφέρον και αγάπη, το φτερούγισμα εκείνο από το τραγούδι θα συνεχίσει να υπάρχει. Η παράδοση δεν ανήκει στο παρελθόν. Ανήκει σε όσους τη ζουν σήμερα και σε όσους θα τη συνεχίσουν αύριο. Και στην Άνδρο, αυτό είναι μια πραγματικότητα.
Σε προσωπικό επίπεδο, το τέλος της βραδιάς είχε τη δική του ξεχωριστή στιγμή. Η συνάντηση με τον αγαπητό Ανδριώτη συνάδελφο Νίκο Φιλιππίδη ήταν μια ευκαιρία να θυμηθούμε τα παλιά και να συζητήσουμε τα νέα. Οι ανθρώπινες σχέσεις, οι κουβέντες, η κοινή μνήμη είναι που μένουν…
Γιάννης Βαθυάς