Ο διάλογος είναι αυθεντικός, απόψε στις 18:10, πριν από λίγο.
Μαρίνα: Ααα τώρα πήρα χαμπάρι χρόνια πολλά για την ημέρα.
Γιάννης: Καλά δεν πιστεύω στις ημέρες αλλά μου αρέσει να μου λες.
Μαρίνα: Το ξέρω
Τι είναι αυτό που ξέρει η Μαρίνα. Ότι κάθε ανθρώπινη σχέση δικαιώνεται ή απορρίπτεται μόνο μέσα από συναισθήματα, βιώματα, συμπεριφορές.
Πλημμύρισαν από το πρωί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με φωτογραφίες πατεράδων, λόγια ευγνωμοσύνης, καδραρισμένες αναμνήσεις και συγκίνηση για τη λεγόμενη «Γιορτή του Πατέρα». Ευπρόσδεκτο, πολύ τρυφερό, πολύ ανθρώπινο, πολύ ευαίσθητο, αλλά…
Ημέρα αφιερωμένη στους πατεράδες, λέει. Όμως για ποιον λόγο; Γιατί πρέπει να υπάρχει μια προκαθορισμένη ημέρα ώστε να θυμηθείς, να τιμήσεις ή να ευχαριστήσεις τον άνθρωπο που λέγεται πατέρας ή μητέρα. Και, κυρίως, γιατί πρέπει να το κάνεις με βάση ένα ημερολόγιο εμπορίου, καταναλωτισμού και συμβατικής συγκίνησης.
Η Γιορτή του Πατέρα, όπως και της Μητέρας, του Αγίου Βαλεντίνου, της Γυναίκας, της Γάτας, του Σκύλου, του Βραστού Κολοκυθιού, της Πίτσας, αποτελεί έναν ακόμα κρίκο στην αλυσίδα της εμπορευματοποίησης των ανθρώπινων σχέσεων.
Οι μεγάλες εταιρείες, και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν βρει τον τέλειο τρόπο να μας κάνουν να νιώθουμε ενοχή. Αν δεν αναρτήσουμε κάτι, αν δεν αγοράσουμε ένα σχετικό μπλουζάκι αν δεν στείλουμε ένα μήνυμα ή έστω ένα emoji, τότε είμαστε αχάριστοι, ψυχροί ή αδιάφοροι.
Οι ανθρώπινες σχέσεις δεν χωρούν σε ημερομηνίες. Η αγάπη και ο σεβασμός δεν μετριούνται με λάικς, ούτε αποδεικνύονται με μια ανάρτηση. Αν θες να πεις «ευχαριστώ» στον πατέρα σου ή στη μητέρα σου, πες το ένα απόγευμα που πίνετε καφέ, όχι επειδή στο θύμισε το Instagram. Αν έχεις να του συγχωρέσεις πράγματα, κάνε το όταν νιώσεις έτοιμος, όχι επειδή το επιτάσσει η μέρα.
Πέρα όμως από την εμπορικότητα, η ίδια η ιδέα ότι χρειαζόμαστε «ειδικές» μέρες για να αναγνωρίσουμε τη συμβολή του κάθε ρόλου στη ζωή μας είναι εν μέρει υποκριτική. Για παράδειγμα πολλοί άνθρωποι μεγάλωσαν χωρίς πατέρα. Άλλοι με πατέρες κακοποιητικούς, αδιάφορους ή απόντες. Γι’ αυτούς η συγκεκριμένη μέρα λειτουργεί σαν υπενθύμιση του κενού και όχι σαν γιορτή.
Άλλοι πάλι δεν συνδέονται καθόλου με την έννοια της πατρικής φιγούρας, είτε γιατί μεγάλωσαν με άλλες δομές είτε γιατί απλώς απορρίπτουν το παραδοσιακό οικογενειακό σχήμα. Ποια γιορτή λοιπόν τιμά όλους αυτούς; Ή μήπως είναι γιορτές που απευθύνονται μόνο σε όσους χωράνε στο καλούπι;
Ίσως, αντί να αναζητάμε ευκαιρίες να τιμήσουμε τους πατεράδες μας ή τις μητέρες μας μέσα από θεσμοθετημένες ημερομηνίες, να χτίζουμε σχέσεις που δεν χρειάζονται εορτές για να επιβεβαιωθούν.
Ίσως, η αληθινή γιορτή να βρίσκεται στην καθημερινότητα, στη συζήτηση, στο χιούμορ, στο λάθος, στη συγχώρεση, στο βλέμμα που δεν χρειάζεται λόγια.
Για όσους πατεράδες ή μητέρες αξίζουν την αναγνώριση, αυτή θα έρθει αθόρυβα και αυθεντικά. Και για όσους δεν την αξίζουν, καμία «Γιορτή του Πατέρα» δεν θα τους δικαιώσει.
Γιάννης Βαθυάς