Η διαδρομή γνωστή. Την περπάτησα πρώτη φορά το καλοκαίρι, όταν έγινε η ασφαλτόστρωση του ενός και πλέον χιλιομέτρου. Ένα πολύ δροσερό αναψυκτικό μέσα στο καλοκαίρι, κάτω από τη μουριά, πότισε σώμα και ψυχή. Ξαναπήγα στο Συνετί στις 2 Αυγούστου, στο θερινό πανηγύρι και μετά πάλι στις αρχές του φθινοπώρου με όμορφη παρέα για ένα μεζέ. Η τέταρτη φορά ήταν απόψε, ένα βράδυ μετά τη χθεσινή υπερπανσέληνο, για την κοπή της πίτας του συλλόγου.
Η βρύση στη θέση της, όπως και η μουριά και τα οπωροφόρα δένδρα ολάνθιστα, καρποφορούντα και σεληνοφώτιστα. Η γάτα-μοντέλο παρατηρούσε τα πάντα. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι ήταν εκεί οι άνθρωποι του Συνετίου. Ζεστοί, φιλόξενοι, χαμογελαστοί, με τη σεμνότητα λόγω των συνθηκών αλλά και τη σεμνότητα των ανθρώπων που γνωρίζουν και ορίζουν την ταυτότητά τους. Που δεν υποκρίνονται αλλά δημιουργούν, όπως φάνηκε και από τον προγραμματισμό των επόμενων εκδηλώσεων που ανακοινώθηκαν.
Υπάρχουν τόποι που κρατιούνται όρθιοι από τους ανθρώπους τους. Από εκείνη τη λεπτή, σχεδόν αόρατη κλωστή που ενώνει τις γενιές, τις μνήμες και τις καθημερινές πράξεις. Το Συνετί είναι ένας τέτοιος τόπος. Η ενότητα δεν δηλώνεται, βιώνεται. Δεν προβάλλεται ως σύνθημα, αλλά αποτυπώνεται στις κινήσεις, στα βλέμματα, στον τρόπο που ο ένας στέκεται δίπλα στον άλλον.
Η κοπή της πίτας, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αποκτά νόημα που ξεπερνά το έθιμο. Είναι μια στιγμή συνάντησης, όπου το μαζί παίρνει μορφή και περιεχόμενο. Δεν έχει σημασία ποιος κόβει το πρώτο κομμάτι ή ποιος θα βρει το φλουρί. Σημασία έχει ότι όλοι βρίσκονται στον ίδιο χώρο, στον ίδιο χρόνο, με κοινή διάθεση. Ότι οι διαδρομές τους συγκλίνουν.
Οι ανακοινώσεις για τις επόμενες εκδηλώσεις δεν ακούστηκαν σαν πρόγραμμα, αλλά σαν συνέχεια μιας κοινής πορείας. Σαν μια σιωπηρή συμφωνία ότι όσα γίνουν, θα γίνουν συλλογικά. Με συμμετοχή, με ευθύνη, με αίσθηση ότι τίποτα δεν ανήκει αποκλειστικά σε έναν, αλλά σε όλους. Αυτή είναι η ουσία της ενότητας, να μη χάνεται η ατομικότητα, αλλά να βρίσκει χώρο μέσα στο σύνολο.
Η φιλοξενία των ανθρώπων του Συνετίου δεν είναι επιφανειακή. Δεν εξαντλείται στα κεράσματα ούτε στις ευγενικές κουβέντες. Είναι η φιλοξενία που σε κάνει να αισθάνεσαι μέρος της στιγμής, όχι απλός παρατηρητής. Που σου επιτρέπει να σταθείς ανάμεσα στους άλλους χωρίς να χρειάζεται να αποδείξεις τίποτα. Εκεί γεννιέται το αληθινό μαζί, όταν η παρουσία αρκεί.
Υπήρχαν κεράσματα γλυκά και αλμυρά, καρπός συλλογικής φροντίδας και μοιράσματος. Μα το πιο ευπρόσδεκτο κέρασμα ήταν τα χαμόγελα. Χαμόγελα που δεν ζητούν αντάλλαγμα, που δεν επιδιώκουν εντυπώσεις. Χαμόγελα που λειτουργούν σαν γέφυρες και ενώνουν ανθρώπους διαφορετικούς, αλλά συντονισμένους στην ίδια ανθρώπινη συχνότητα.
Αυτή είναι και η ανδριώτικη φυσιογνωμία της θετικής αύρας. Μια αύρα που δεν επιβάλλεται, δεν διαφημίζεται. Έρχεται στάλα στάλα από το Αιγαίο, περνά από τις αυλές, τις πλατείες και τις μικρές κοινότητες, και δένει τους ανθρώπους μεταξύ τους με έναν τρόπο απλό και ουσιαστικό. Είναι η αίσθηση ότι, παρά τις δυσκολίες, τις διαφορές υπάρχει χώρος για συνύπαρξη, για δημιουργία, για κοινό βηματισμό.
Σε έναν κόσμο που συχνά προτάσσει το εγώ, τέτοιες στιγμές υπενθυμίζουν τη δύναμη του εμείς. Όχι ως άρνηση της προσωπικής διαδρομής, αλλά ως συνειδητή επιλογή συνύπαρξης. Γιατί οι κοινότητες δεν είναι δεδομένες, χτίζονται καθημερινά, μέσα από μικρές πράξεις ενότητας και αυθεντικού μαζί. Και όσο υπάρχουν τόποι όπως το Συνετί, αυτή η διαδρομή θα παραμένει ανοιχτή, γνώριμη, αλλά κάθε φορά βαθύτερη.
Γιάννης Βαθυάς