Υπάρχουν παραστάσεις που τις παρακολουθείς και υπάρχουν παραστάσεις που σε διαπερνούν. Η «Μήδεια – Ανάμεσα στη λογική και τη μανία» ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Ήταν από εκείνες τις σπάνιες θεατρικές στιγμές όπου ο χρόνος παγώνει, η σιωπή γίνεται μέρος της αφήγησης και η σκηνή μαζί με την πλατεία μετατρέπονται σε ζωντανό οργανισμό συναισθημάτων.
Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη δεν ερμήνευσε απλώς τη Μήδεια, την ενσάρκωσε με έναν τρόπο σχεδόν υπερβατικό. Σε μια πολυδιάστατη ερμηνεία, με απόλυτο έλεγχο της φωνής, του σώματος και της ενέργειας, κατάφερε να αποδώσει ταυτόχρονα τη λογική και την παράνοια, την ευθραυστότητα και την εκρηκτική δύναμη, οδηγώντας το κοινό σε μια βαθιά, βιωματική εμπειρία της τραγωδίας. Δίπλα της, ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος δεν συνόδευσε απλώς μουσικά το έργο, δημιούργησε ένα ηχητικό σύμπαν που ανέπνεε μαζί της, σχολίαζε, υπογράμμιζε και πολλές φορές προμήνυε την εσωτερική καταιγίδα της ηρωίδας, αποδεικνύοντας πόσο ζωντανό μπορεί να γίνει το μελόδραμα όταν υπηρετείται με γνώση και ευαισθησία.
Η ίδια η πολύ σπουδαία ηθοποιός στη συνομιλία μας τόνισε πόση δουλειά κρύβεται πίσω από αυτή τη σύμπραξη. Μίλησε με θαυμασμό για το κοινό της Άνδρου, εξηγώντας πώς στη σκηνή δίνει αλλά και παίρνει ενέργεια. Είχαμε την πραγματική τύχη να μας πει και για τις άλλες της δουλειές, πώς βίωσε την εποχή της καραντίνας, πώς τυχαία, στη Σύρο, αγόρασε το βιβλίο Χίμαιρα, στην τηλεοπτική παραγωγή του οποίου τώρα πρωταγωνιστεί. Με ύφος απλό εξήγησε τη διαφορά του σεναρίου από το βιβλίο. Διότι, όπως είπε, αν δεν διαβάσεις το βιβλίο δεν μπορείς να ερμηνεύσεις κανένα σενάριο.
Ευγενική και χαμογελαστή θυμήθηκε και τις προηγούμενες φορές που έχει έρθει στην Άνδρο, αλλά μας είπε και για τη νέα δουλειά που ετοιμάζει με τον Αλέξανδρο Βούλγαρη. Τη ρωτήσαμε αν την κούρασαν οι δύο παραστάσεις κι εκείνη γεμάτη ενέργεια και εκείνο το βλέμμα που πετά φλόγες και την καθάρια φωνή δήλωσε έτοιμη και για τρίτη. Μιλήσαμε ακόμα και για το κοστούμι, πώς επελέγη και πώς παραλίγο να ξεχαστεί στην Αθήνα. Διότι έχουμε μάθει να τα θεωρούμε όλα εύκολα και δεδομένα, χωρίς να γνωρίζουμε τις λεπτομέρειες και τον κόπο πίσω από κάτι που παρακολουθούμε.
Αυτή η καλλιτεχνική εμπειρία, όμως, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν σκεφτεί κανείς πού και πότε παρουσιάστηκε. Το Φεστιβάλ Άνδρου απέδειξε για ακόμη μια φορά ότι ο πολιτισμός δεν είναι εποχική πολυτέλεια αλλά σταθερή ανάγκη. Μέσα στην καρδιά του χειμώνα, σε ένα νησί, τόπος και χρόνος που πολλοί θεωρούν ανέφικτο, φέρνει παραστάσεις υψηλότατου επιπέδου, αντιμετωπίζοντας το κοινό με σεβασμό. Αυτή η συνέπεια δεν είναι αυτονόητη. Είναι αποτέλεσμα οράματος, δουλειάς και βαθιάς πίστης που δηλώνει ότι η Τέχνη θέλει, πρέπει και μπορεί να υπάρχει παντού και πάντα.
Το ακόμα πιο δυνατό μήνυμα ήρθε από την ίδια την κοινωνία της Άνδρου. Η ανάγκη του κόσμου να ζήσει αυτή την εμπειρία ήταν τόσο μεγάλη, ώστε ουσιαστικά επέβαλε τη δεύτερη παράσταση. Όχι ως απλή εμπορική επιτυχία, αλλά ως πολιτιστική δήλωση, ότι οι Ανδριώτες δεν καταναλώνουν απλώς πολιτισμό, τον απαιτούν, τον στηρίζουν και τον κάνουν μέρος της ζωής τους.
Σε μια εποχή όπου συχνά μιλάμε για κρίση αξιών και απομάκρυνση από την Τέχνη, η εικόνα ενός γεμάτου θεάτρου στην Άνδρο, μέσα στον χειμώνα, είναι από μόνη της μια πράξη αισιοδοξίας. Είναι η απόδειξη ότι όταν η ποιότητα συναντά το σωστό κοινό και όταν οι άνθρωποι ενός τόπου πιστεύουν πραγματικά σε κάτι, τότε μπορούν να δημιουργηθούν στιγμές που ξεπερνούν τα όρια μιας απλής παράστασης. Μπορούν να δημιουργηθούν εμπειρίες που μένουν μέσα σου, σαν υπενθύμιση ότι η Τέχνη, όταν είναι αληθινή, όχι μόνο βρίσκει τον δρόμο της αλλά γίνεται η ίδια οδηγός.
Γιάννης Βαθυάς