Χρόνια πολλά, Χριστός Ανέστη. Μακάρι το Αναστάσιμο φως να εμφωλιάσει στις καρδιές μας και να φωτίσει τη σκέψη μας με νηφαλιότητα, δικαιοσύνη και αλήθεια.
Γεγονός. Πέρυσι, αμέσως μετά την Ανάσταση, ο δήμαρχος μου έκανε την τιμή να με καλέσει στο τραπέζι του. Μόλις μπήκαμε στο σπίτι του, χτύπησε το τηλέφωνο. Είχε συμβεί ένα ατύχημα. Ο δήμαρχος-γιατρός, χωρίς δεύτερη σκέψη, άφησε οικογένεια, καλεσμένους και εδέσματα και έσπευσε στο καθήκον.
Γεγονός. Κάθε τρεις μήνες επισκέπτομαι το Κέντρο Υγείας για συνταγογράφηση. Από την υποδοχή μέχρι το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό, άψογη εξυπηρέτηση. Και του καθήκοντος και της ευγένειας, γιατί όλα μετράνε.
Γεγονός. Τη Μεγάλη Εβδομάδα, ένας επίμονος βήχας με οδήγησε ξανά στο Κέντρο Υγείας. Ναι, αυτό με τις ελλείψεις. Δίπλα μου ένας νεαρός που ασθενούσε επί ημέρες. Επειδή, δυστυχώς, έχω εμπειρία, οφείλω να πω ότι η αντιμετώπιση ήταν νοσοκομειακού επιπέδου. Και πάλι με χαμόγελο.
Γεγονός. Ο δήμαρχος λέει πάντα ότι θέλει, προφανώς, τις αεροκομιδές και πράγματι αυτές τις ημέρες κρίθηκε αναγκαίο και έγιναν δύο. Απλά συμπληρώνει ότι όταν δεν απαιτείται, μπορούν να γίνονται διακομιδές και με πλωτά μέσα. Κάποιοι όμως επιμένουν να γράφουν ότι ο δήμαρχος θέλει μόνο πλωτά μέσα.
Γεγονός. Μετά το θλιβερό γεγονός της Πρωτοχρονιάς γίνεται συγκέντρωση στην πλατεία Γηροκομείου και συλλέγονται μέχρι τώρα περίπου 4.000 υπογραφές. Απλά αναφέρω και η δική μου ανάμεσά τους. Σημειώνω όμως ότι, για δικούς τους λόγους, χιλιάδες είναι και οι συμπολίτες που δεν υπέγραψαν.
Γεγονός. Το ψήφισμα που εκδόθηκε συνόδευσε το ψήφισμα του δημοτικού συμβουλίου και απευθύνθηκε σε όλα τα αρμόδια όργανα της πολιτείας.
Τιμώ όλους τους αγώνες και τους ανθρώπους που πρωτοπορούν. Και για την υγεία και για την παιδεία και για την ποιότητα ζωής συνολικά στα νησιά μας. Νησιώτες είμαστε, γνωρίζουμε τις δυσκολίες. Τιμώ και τον συγγραφέα του σημερινού κειμένου για την πολυσχιδή δράση του. Ανταλλάξαμε και ευχές το μεσημέρι στο σούπερ μάρκετ. Πρέπει όμως να υπάρχει διάκριση.
Άλλο οι πρωτοβουλίες των πολιτών, άλλο η θεσμική λειτουργία. Και άλλο, βεβαίως, οι προσωπικές επιθέσεις, όχι μόνο στη θεσμική ιδιότητα του δημάρχου αλλά και στην επιστημονική του πορεία. Πώς μπορείς να κατηγορείς έναν γιατρό που ενώ έκανε καριέρα σε μεγάλο νοσοκομείο των Αθηνών άφησε τα πάντα για να υπηρετήσει το νησί του που αγαπά; Πόσο μάλλον από έναν επίσης επιστήμονα. Και για να μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας, τίποτα δεν είναι απολιτίκ. Τα πάντα εμπεριέχουν σκοπιμότητα, την οποία γνωρίζουν πρώτοι οι σκοπεύοντες.
Από εκεί και πέρα, το πρόσφατο κείμενο που επιχειρεί να ασκήσει κριτική στον δήμαρχο πάσχει σε περισσότερα επίπεδα απ’ όσα ίσως ο συντάκτης του αντιλαμβάνεται. Κατ’ αρχάς, εμφανίζει μια κραυγαλέα εσωτερική αντίφαση. Από τη μία καταγγέλλεται η απουσία ή η άρνηση συμμετοχής και από την άλλη καταγγέλλεται η επιμονή παρουσίας. Δηλαδή, τελικά τι ισχύει; Δεν μπορεί κάποιος να κατηγορεί ταυτόχρονα για αποχή και για παρεμβατικότητα. Αυτή η διττή κατηγορία ακυρώνει αυτομάτως την αξιοπιστία της επιχειρηματολογίας.
Επιπλέον, το κείμενο εκτρέπεται σε ένα επίπεδο που δεν τιμά ούτε τον δημόσιο διάλογο ούτε την ουσία του ζητήματος, την υγεία. Η στοχοποίηση της ιατρικής ιδιότητας του δημάρχου δεν αποτελεί πολιτικό επιχείρημα, αποτελεί προσωπική αιχμή. Και όταν ο δημόσιος λόγος καταφεύγει σε τέτοιου είδους επιθέσεις, τότε αποκαλύπτει περισσότερο την αδυναμία του επιτιθέμενου παρά το υποτιθέμενο έλλειμμα του αποδέκτη.
Ακόμη πιο προβληματική είναι η πλήρης αποσιώπηση της θεσμικής πραγματικότητας. Ο δήμος δεν είναι ούτε σύλλογος ούτε άτυπη ομάδα πίεσης. Είναι θεσμικός φορέας διοίκησης με ευθύνες, υποχρεώσεις και ρόλο που δεν μπορεί να παρακαμφθεί. Η προσπάθεια να παρουσιαστεί η δημοτική αρχή ως εξωτερικός παρατηρητής σε ζητήματα υγείας είναι όχι μόνο ανακριβής αλλά και επικίνδυνη. Διότι καλλιεργεί μια ψευδή εικόνα ότι οι θεσμοί είναι αδρανείς, περιττοί ή δευτερεύοντες.
Αξίζει επίσης να επισημανθεί η επιλεκτική χρήση της έννοιας της λαϊκής βούλησης. Οι χιλιάδες υπογραφές είναι ασφαλώς σημαντικές και σεβαστές. Δεν αποτελούν όμως ιδιοκτησία κανενός. Ούτε μπορούν να χρησιμοποιούνται ως εργαλείο πολιτικής νομιμοποίησης για αποκλεισμούς. Η δημοκρατία απαιτεί συμμετοχή όλων και κυρίως των θεσμικών εκπροσώπων.
Εξίσου προβληματική είναι και η αποσιώπηση της ουσίας. Διότι τελικά, το ζητούμενο δεν είναι ποιος πήγε πού και ποιος προσκλήθηκε από ποιον. Το ζητούμενο είναι πώς βελτιώνεται το σύστημα υγείας στο νησί. Πώς ενισχύεται το Κέντρο Υγείας. Πώς διασφαλίζεται ότι οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες. Σε αυτά τα ερωτήματα το κείμενο δεν δίνει απαντήσεις. Αντιθέτως, αναλώνεται σε μια καταγγελτική ρητορική που περισσότερο θυμίζει πολιτική αντιπαράθεση παρά ουσιαστική παρέμβαση.
Σε τελική ανάλυση, ο δημόσιος διάλογος για την υγεία δεν μπορεί να διεξάγεται με όρους εντυπώσεων, υπαινιγμών και προσωπικών αιχμών. Απαιτεί σοβαρότητα, τεκμηρίωση και, κυρίως, ειλικρίνεια. Και αυτή η ειλικρίνεια προϋποθέτει κάτι απλό αλλά ουσιώδες. Να λέμε τα πράγματα όπως είναι, όχι όπως μας εξυπηρετεί να φαίνονται.
Ο δήμαρχος, με την επαγγελματική του διαδρομή και τη στάση του, έχει αποδείξει ότι δεν αντιμετωπίζει την υγεία ως πεδίο πολιτικής εκμετάλλευσης αλλά ως πεδίο ευθύνης. Και αυτή η ευθύνη δεν εξαντλείται σε δηλώσεις ή παρουσίες. Μετριέται στην πράξη, εκεί που κρίνεται κάθε δημόσιο πρόσωπο.
Αντί για εύκολες κατηγορίες και αυτοαναιρούμενες τοποθετήσεις, είναι καιρός να επιστρέψουμε στην ουσία. Γιατί η υγεία δεν είναι πεδίο αντιπαράθεσης. Είναι πεδίο συνεννόησης. Και εκεί, οι υπερβολές και οι προσωπικές επιθέσεις δεν έχουν θέση.
Και κάτι τελευταίο. Κανένας υπουργός, κανένας κρατικός λειτουργός, καμιά κρατική υπηρεσία δεν θα δώσει προτεραιότητα σε έναν τόπο που τρώει μόνος του τις σάρκες του.
Γιάννης Βαθυάς