Ο Αλέκος, ο Δημήτρης, ο Γιάννης, ο Πέτρος είναι άνθρωποι που τους γνώρισα τους τελευταίους μήνες. Είναι άνθρωποι χαμογελαστοί, θετικοί, όχι επειδή το επιβάλλει η δουλειά τους, αλλά γιατί έτσι είναι. Και χθες το βράδυ, μαζί, έκαναν ένα σπουδαίο πάρτι με εκατοντάδες ανθρώπους όλων των ηλικιών.
Ο Αλέκος, ο Δημήτρης, ο Γιάννης, ο Πέτρος, που με την κρατούσα λογική θα έπρεπε λόγω να του ανταγωνιστικού χαρακτήρα των επιχειρήσεών τους να μην μιλιούνται επέλεξαν το δρόμο της συνεργασίας. Κι ακόμα καλύτερα δεν συνεργάζονται απλά, είναι παρέα.
Ο Αλέκος, ο Δημήτρης, ο Γιάννης, ο Πέτρος, στέκονται με τον ίδιο τον τρόπο της ζωής τους απέναντι σε κάθε έννοια αρνητισμού, δημιουργώντας και συμπληρώνοντας το θετικό αφήγημα της Άνδρου, μιας πραγματικής αρχόντισσας που μένει μακριά από μικροπρέπειες.
Σε μια εποχή που όλα φαίνονται να διαχωρίζονται, άνθρωποι, απόψεις, επαγγέλματα, συμφέροντα, η ιδέα της ενότητας μοιάζει με κάτι ξεχασμένο, ίσως και αφελές. Κι όμως, τίποτα δεν είναι πιο ρεαλιστικό και αποτελεσματικό σήμερα από το να ενώνεις δυνάμεις. Το αρχαίο ρητό «η ισχύς εν τη ενώσει» δεν είναι απλά μια φράση από τα σχολικά βιβλία. Είναι μια αλήθεια που αποδεικνύεται καθημερινά, από τη γειτονιά και την αγορά μέχρι το πεδίο της πολιτικής και της κοινωνικής ζωής. Η συνεργασία δεν είναι πολυτέλεια, είναι εργαλείο.
Ας ξεκινήσουμε από το πιο άμεσο και χειροπιαστό. Τις τοπικές αγορές και τους καταστηματάρχες. Μικρές επιχειρήσεις που δίνουν τον αγώνα της καθημερινότητας, μέσα σε ένα περιβάλλον που αλλάζει, γίνεται πιο ανταγωνιστικό και πιο απαιτητικό. Η άνοδος των μεγάλων αλυσίδων και του ηλεκτρονικού εμπορίου, οι αυξημένες υποχρεώσεις και το μειωμένο εισόδημα των νοικοκυριών πιέζουν ασφυκτικά τους μικρούς επαγγελματίες.
Αν κάποτε η επιβίωση μπορούσε να στηριχτεί στην προσωπική σχέση με τον πελάτη και στην εμπειρία, σήμερα χρειάζεται κάτι περισσότερο. Χρειάζεται συλλογικότητα. Όταν οι καταστηματάρχες ενώνουν τις δυνάμεις τους, οργανώνουν κοινές δράσεις, ανταλλάσσουν ιδέες και χτίζουν μεταξύ τους ένα δίκτυο υποστήριξης, τα οφέλη είναι άμεσα και χειροπιαστά. Η τοπική αγορά αποκτά ταυτότητα, αποκτά φωνή, αποκτά αντοχή.
Όμως δεν είναι μόνο η αγορά που ωφελείται από την ένωση. Ολόκληρη η κοινωνία βασίζεται στη λογική της συνεργασίας, είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι. Από το σχολείο μέχρι τη γειτονιά και από τους συλλόγους μέχρι τις εθελοντικές δράσεις, ό,τι χτίζεται μαζί, αντέχει περισσότερο. Ο ατομισμός μπορεί να προσφέρει στιγμιαία ευκολία ή αυτονομία, αλλά σε βάθος χρόνου αποδυναμώνει τον κοινωνικό ιστό. Όταν οι πολίτες συντονίζονται, όταν επιλέγουν να δρουν ως σύνολο και όχι ως μονάδες, τότε γεννιούνται πραγματικές αλλαγές. Τίποτα δεν γίνεται από έναν. Όλα γίνονται από πολλούς που επέλεξαν να γίνουν ένα.
Το ίδιο ισχύει, ίσως πιο εμφατικά, και για την πολιτική. Η δημόσια ζωή συχνά παρουσιάζεται ως ένας διαρκής αγώνας επικράτησης. Κόμματα, πρόσωπα και ομάδες λειτουργούν σαν να πρέπει πάντα κάποιος να «κερδίζει» και κάποιος να «χάνει». Όμως η πρόοδος, οι βαθιές αλλαγές, οι λύσεις στα πραγματικά προβλήματα δεν έρχονται με τη νίκη ενός μόνο παίκτη. Έρχονται μέσα από τον διάλογο, τη συναίνεση και την πολιτική ωριμότητα. Όταν αντί για πόλωση υπάρχει διάθεση για σύνθεση. Όταν οι πολιτικοί δρουν όχι ως αντίπαλοι, αλλά ως συνεταίροι σε έναν κοινό σκοπό. Η χώρα μας έχει πληρώσει ακριβά τον διχασμό. Το να μάθουμε να δουλεύουμε μαζί δεν είναι αδυναμία, είναι προϋπόθεση.
Η ενότητα δεν σημαίνει ταύτιση. Δεν σημαίνει να σκεφτόμαστε όλοι το ίδιο. Σημαίνει να αναγνωρίζουμε ότι μπορούμε να συνυπάρξουμε δημιουργικά. Να ακούμε, να κατανοούμε και να δρούμε με βάση αυτά που μας ενώνουν, όχι αυτά που μας χωρίζουν. Σε κάθε επίπεδο, η ζωή είναι συνεργασία. Στο σπίτι, στη δουλειά, στην κοινωνία, στην πολιτεία. Όταν λοιπόν κοιτάμε γύρω μας και βλέπουμε προβλήματα, ίσως πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε ποιον μπορούμε να πιάσουμε από το χέρι. Γιατί η λύση, συχνά, δεν είναι μακριά, είναι δίπλα μας.
Ο Αλέκος, ο Δημήτρης, ο Γιάννης, ο Πέτρος δεν χρειάζονται το μπράβο μας. Χρειάζονται το ευχαριστώ μας για το παράδειγμά τους.
Γιάννης Βαθυάς