Θυμάται κανείς εκείνο το μαγευτικό παιχνίδι των παιδικών μας χρόνων; Δεν ξέρω αν κυκλοφορεί ακόμα. Το έχω θυμηθεί πολλές φορές, στο πραγματικό παιχνίδι της ζωής.
Σε κάθε σπίτι, στο σχολείο, στις παρέες, στον επαγγελματικό βίο, θα εμφανιστεί ένας. Ο ένας. Ο …φωτεινός παντογνώστης. Δεν χρειάζεται πρόσκληση, απλώς… εμφανίζεται.
Περίφροντις και βαρύς από το φορτίο της αστείρευτης σοφίας του, με βαθυστόχαστο βλέμμα, κομπορρημονεί πάντα έτοιμος να διαφωτίσει τους πάντες. Ξέρει την απάντηση προτού ακούσει την ερώτηση, έχει λύση προτού υπάρξει πρόβλημα και βέβαια μια ανάλυση για τα πάντα. Δεν ξέρει απλώς τα πάντα. Είναι γεννημένος να τα ξέρει.
Αραδιάζει γεγονότα, ονόματα, αριθμούς, ημερομηνίες, θεωρίες, αποφθέγματα. Και όλα αυτά με το ύφος και την ειρωνική απορία «μα καλά, δεν το ήξερες;». Ο φωτεινός παντογνώστης έχει ένα μοναδικό προνόμιο: ποτέ δεν αμφιβάλλει για τίποτα, εκτός από τους άλλους.
Χρησιμοποιεί τη γνώση όχι για να σε βοηθήσει, αλλά για να σε διορθώσει. Όχι για να σε εμπνεύσει, αλλά για να σε αποστομώσει. Και κάπως έτσι, το παιχνίδι γνώσεων μετατρέπεται σε μονόλογο.
Όμως ευτυχώς για όλους μας δεν μονοπωλούν τη ζωή. Υπάρχουν εκείνοι που ξέρουν πραγματικά. Που δεν κραυγάζουν, αλλά κατανοούν. Που δεν επιβάλλονται, αλλά εμπνέουν. Είναι οι ικανοί άνθρωποι.
Υπάρχουν κι εκείνοι που δεν μιλούν πρώτοι διότι προτιμούν να ακούν. Δεν είναι έμπλεοι βεβαιότητας διότι γνωρίζουν τη δύναμη της αμφιβολίας. Ξέρουν πότε να απαντούν και πότε να σιωπούν. Και όταν απαντούν, ξέρουν να το κάνουν με σεμνότητα, ευγένεια και χιούμορ. Είναι οι άξιοι άνθρωποι.
Άφησα για το τέλος το πιο σπάνιο είδος. Είναι οι άνθρωποι οι οποίοι δεν χρειάζεται να αποδείξουν τίποτα διότι απλά η παρουσία τους αρκεί. Αυτοί που όταν μιλούν, δεν σε εμποδίζουν να σκεφτείς , αλλά σου ανοίγουν δρόμους σκέψης. Που δεν διορθώνουν, αλλά ενθαρρύνουν. Που δεν κάνουν επίδειξη, αλλά κάνουν τη διαφορά.
Είναι εκείνοι που καταλαβαίνουν ότι η σοφία δεν βρίσκεται στο να ξέρεις τα πάντα, αλλά στο να ξέρεις τι αξίζει να ξέρεις και τι πραγματικά ξέρεις. Ότι η γνώση χωρίς καλοσύνη είναι έπαρση. Κι ότι το αληθινό χάρισμα δεν μετριέται στα σωστά που απαντάς, αλλά στο πώς κάνεις τους άλλους να αισθάνονται δίπλα σου.
Ας αφήσουμε λοιπόν τους φωτεινούς παντογνώστες να συνεχίσουν να λούζονται στο τεχνητό φως τους. Ας τους χαρίσουμε το μικρόφωνο, την σκηνή, το χειροκρότημα που τόσο πολύ θέλουν.
Κι εμείς, ας επιβραβεύσουμε τους αθόρυβους, τους ουσιαστικούς, τους φωτισμένους που δεν κάνουν επίδειξη.
Σε έναν κόσμο γεμάτο από αυτούς που μιλούν για όλα, χρειαζόμαστε περισσότερο εκείνους που ξέρουν τι αξίζει να ειπωθεί. Και το πότε και το πώς.
Γιάννης Βαθυάς