Πολλή κουβέντα γίνεται τελευταία (και καθ΄ ημάς) για τον ρόλο και τη σκοπιμότητα των ανώνυμων (ή και ψευδώνυμων) προφίλ στο διαδίκτυο.
Καλώς ή κακώς από την εποχή που τα «ιερά τέρατα» της ελληνικής δημοσιογραφίας υποχρέωναν τους νεαρούς, δόκιμους, δημοσιογράφους να υπογράφουν τα κείμενά τους επειδή αυτό τους έκανε πολύ πιο προσεκτικούς και υπεύθυνους, έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Η επανάσταση του διαδικτύου έδωσε βήμα σε όλους ανεξαιρέτως κι αυτό αποτελεί, αναμφίβολα, μια τεράστια κατάκτηση.
Φυσικά, η νέα πραγματικότητα πρόσφερε πεδίο δόξης λαμπρό όχι μόνο στην ελεύθερη έκφραση, αλλά και σε εκείνους που διέκριναν μια μεγάλη ευκαιρία να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη. Τα αποτελέσματα όλοι τα γνωρίζουμε -κάποιοι μάλιστα είχαμε την «τύχη» να γίνουμε αποδέκτες προσωπικών επιθέσεων, κατά καιρούς.
Ωστόσο, η αλήθεια είναι πως η ανώνυμη έκφραση προστατεύεται από το ίδιο το Σύνταγμα και θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της ελευθερίας της έκφρασης κάθε ανθρώπου. Αν κάποιος (κάποιοι) χρησιμοποιούν την ανωνυμία του διαδικτύου για νομικά κολάσιμες πράξεις (συκοφαντία, διασπορά ψευδών ειδήσεων κλπ), υποτίθεται πως υπάρχουν οι μηχανισμοί στους οποίους οφείλει να προσφύγει ο θιγόμενος για να βρει το δίκιο του.
Αυτή, ωστόσο, είναι η μια πλευρά του νομίσματος. Η άλλη, οδηγεί σε διαφορετικά μονοπάτια:
Ναι, η ανωνυμία προστατεύεται και ο καθένας έχει τη δυνατότητα να σχολιάζει ανώνυμα οτιδήποτε και οποιονδήποτε, αλλά πόσο ηθικό είναι να απαντάς ανώνυμα και να κατηγορείς κάποιον ο οποίος είχε, προηγουμένως, υποστηρίξει επώνυμα την άποψη του; Βάζοντας φαρδιά-πλατιά την υπογραφή του κι έχοντας το θάρρος της γνώμης του;
Η ανωνυμία στο διαδίκτυο είναι νόμιμη, είναι όμως και ηθική;
Δυστυχώς, η ηθική και οι αρχές της δεν υπάγονται σε κάποιο νομικό πλαίσιο, αλλά αποτελούν προσωπική υπόθεση του καθενός. Η ηθική είναι ο τρόπος με τον οποίο έχει αποφασίσει να πορεύεται ο καθένας στη ζωή του, εμπεριέχει στοιχεία του χαρακτήρα του, της ιδιοσυγκρασίας του, του ψυχισμού του. Εκείνο που ο ένας θεωρεί ηθικό και δίκαιο, για τον διπλανό του δεν είναι.
Αυτός είναι και ο λόγος που υπάρχει διάσταση ανάμεσα στο νόμιμο και το ηθικό. Το ηθικό είναι πάντα νόμιμο, αλλά το νόμιμο δεν είναι πάντα ηθικό…
Γιάννης Μηνδρινός