Χθες το βράδυ απολαύσαμε μια εκπληκτική βραδιά στο Κόρθι. Η λήξη της Ναυτικής Εβδομάδας (εκτενής αναφορά για το σύνολο των εκδηλώσεων σε άλλο σημείωμα) υπήρξε απόλυτα πετυχημένη. Μπορεί να γράψει κανείς πολλά. Θέλω να σταθώ όμως σε ένα μόνο στοιχείο, το οποίο υπήρξε καθοριστικό για την επιτυχία. Το τόνισαν και ο Δήμαρχος Άνδρου, Θεοδόσης Σουσούδης, και ο Λιμενάρχης, Γιάννης Θεοχάρης.
Το στοιχείο που έλαμψε στο καλοκαιρινό Κόρθι είναι ο εθελοντισμός. Άνθρωποι όλων των ηλικιών προσέφεραν με αγάπη τις δυνάμεις τους για το χωριό τους, για το νησί τους. Φροντισμένη η κάθε λεπτομέρεια. Και τούτο δεν είναι καθόλου εύκολο με τόσο μεγάλη συμμετοχή. Μαζί με τους οργανωτές έδωσαν το παράδειγμα. Πήραν το μέτρο της ατομικής ευθύνης τους, δεν περίμεναν από τους άλλους. Κανένα κουρασμένο πρόσωπο, μόνο χαμόγελα, ικανοποίηση για το αποτέλεσμα που περιείχε τη συμμετοχή τους.
Ο εθελοντισμός αποτελεί μια ανεκτίμητη δύναμη κοινωνικής συνοχής, αλληλεγγύης και συλλογικής ευθύνης. Είναι η ελεύθερη και ανιδιοτελής προσφορά του ανθρώπου προς τον συνάνθρωπό του, την κοινότητα και το περιβάλλον. Αν και θεωρείται στοιχείο της σύγχρονης κοινωνικής συνείδησης, η ρίζα του εθελοντισμού απλώνεται βαθιά μέσα στον χρόνο, ήδη από την αρχαιότητα.
Στην αρχαία Ελλάδα, η έννοια της κοινωνικής προσφοράς και της αλληλεγγύης είχε ιδιαίτερη σημασία. Η έννοια του «πολίτη» δεν ήταν μόνο νομική ή πολιτική, αλλά κυρίως ηθική. Ο ενεργός πολίτης δεν ενδιαφερόταν μόνο για τον εαυτό του, αλλά και για το κοινό καλό. Στα αρχαία αθηναϊκά χρόνια, οι εύποροι πολίτες συμμετείχαν εθελοντικά στις «λειτουργίες», δηλαδή στη χρηματοδότηση θεατρικών παραστάσεων, γιορτών ή εξοπλισμού των πλοίων. Επρόκειτο για μια μορφή εθελοντισμού, με σκοπό την ενίσχυση της πόλης και της κοινωνικής συνοχής.
Ακόμη, οι έννοιες της φιλοξενίας και της φιλανθρωπίας ήταν βασικές αρχές. Η υποστήριξη των αδυνάτων, η προστασία των ορφανών, η μέριμνα για τους ηλικιωμένους ή για τα θύματα πολέμου ήταν δείγματα της αίσθησης καθήκοντος προς την κοινωνία, που ενέπνεε τους αρχαίους πολίτες.
Στη σύγχρονη εποχή, ο εθελοντισμός εξακολουθεί να αποτελεί μια πολύτιμη δύναμη κοινωνικής αλλαγής. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ελλάδα του 2004, όταν φιλοξένησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα. Οι Αγώνες δεν ήταν μόνο ένα διεθνές αθλητικό γεγονός, αλλά και μια γιορτή εθελοντισμού. Περισσότεροι από 45.000 εθελοντές συμμετείχαν στην οργάνωση και την υποστήριξη της διοργάνωσης, δίνοντας τον καλύτερό τους εαυτό.
Άνθρωποι όλων των ηλικιών, επαγγελμάτων και κοινωνικών στρωμάτων δούλεψαν ανιδιοτελώς, καθοδηγώντας θεατές, εξυπηρετώντας αθλητές, υποστηρίζοντας τις τεχνικές υποδομές και δίνοντας ζωντάνια στο πνεύμα των Αγώνων. Εκείνη την περίοδο, η Ελλάδα έδειξε ότι, πέρα από τις δυσκολίες, υπάρχει τεράστια δύναμη όταν οι πολίτες ενώνουν τις δυνάμεις τους για έναν κοινό σκοπό. Ο εθελοντισμός του 2004 παραμένει, μέχρι σήμερα, ένα φωτεινό παράδειγμα συλλογικής δράσης και υπερηφάνειας.
Η δύναμη του εθελοντισμού δεν εξαντλείται μόνο στα μεγάλα γεγονότα. Εμφανίζεται καθημερινά, σιωπηλά, αλλά αποτελεσματικά. Εθελοντές βοηθούν ηλικιωμένους, προσφέρουν τρόφιμα σε άστεγους, συμμετέχουν σε περιβαλλοντικές δράσεις και προσφέρουν συντροφιά σε μοναχικά άτομα. Κάθε μικρή προσφορά είναι μια πράξη που μπορεί να αλλάξει ζωές.
Ταυτόχρονα, ο εθελοντισμός έχει και προσωπικό όφελος. Ο εθελοντής καλλιεργεί την ψυχή και την πνευματικότητά του, αναπτύσσει δεξιότητες, νιώθει ότι ανήκει σε μια κοινότητα. Ιδιαίτερα για τους νέους, ο εθελοντισμός λειτουργεί ως χώρος μάθησης και αυτογνωσίας. Μαθαίνουν να συνεργάζονται, να ηγούνται, να αντιμετωπίζουν προκλήσεις και να βλέπουν τον κόσμο μέσα από τα μάτια των άλλων.
Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ατομικισμό, κοινωνική απομόνωση και κρίση αξιών, ο εθελοντισμός αποτελεί ελπίδα. Δείχνει πως, ακόμη και χωρίς οικονομικά μέσα, ο καθένας μπορεί να συμβάλει σε ένα καλύτερο αύριο. Από την αρχαία Αγορά έως τα στάδια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 και χθες στο Κόρθι, η δύναμη του εθελοντισμού αποδεικνύεται διαχρονική, εμπνέοντας νέες γενιές να δρουν με ευθύνη, προσφορά και αγάπη για τον συνάνθρωπο και τον τόπο τους.
Ραντεβού την Παρασκευή, πάλι στο Κόρθι, για το φεστιβάλ παραδοσιακών προιόντων.
Γιάννης Βαθυάς
