Είχα σκοπό να απέχω για λίγες μέρες από τη γραφή. Να αφήσω τις λέξεις να ησυχάσουν, να πάρω κι εγώ μια μικρή απόσταση από την καθημερινή ανάγκη να καταγράφω, να ερμηνεύω. Όμως ένα επίμονο κρύωμα με κράτησε μέσα, μακριά από βόλτες και εξόδους, κι έτσι η παρέα με τον υπολογιστή αποδείχθηκε αναπόφευκτη. Όταν το σώμα επιβραδύνει, το μυαλό συχνά επιμένει και όταν έξω ο κόσμος συνεχίζει να κινείται με την ίδια ένταση, δύσκολα μπορείς να μείνεις σιωπηλός.

Η ελληνική και η διεθνής ειδησεογραφία των ημερών δεν γνωρίζει γιορτές. Δεν κάνει παύσεις, δεν χαρίζεται σε ημερολόγια και εορταστικές ευχές. Πόλεμοι που συνεχίζονται, κοινωνικές εντάσεις, πολιτικές συγκρούσεις, οικονομικές ανησυχίες, φυσικές καταστροφές που υπενθυμίζουν πόσο εύθραυστα είναι όλα. Τα δελτία ειδήσεων μοιάζουν με ατελείωτη αλυσίδα από δυσάρεστα γεγονότα, που συχνά μας κάνουν να αισθανόμαστε κουρασμένοι, ανήμποροι ή και αδιάφοροι από υπερφόρτωση. Κι όμως, ακόμη κι έτσι, η ανάγκη να γνωρίζουμε, να παρακολουθούμε και να κατανοούμε παραμένει.

Τα Χριστούγεννα έδωσαν ένα ευχάριστο διάλειμμα. Όχι τόσο γιατί άλλαξε ο κόσμος, αλλά γιατί αλλάξαμε εμείς για λίγο τον τρόπο που τον κοιτάξαμε. Φώτα, οικογενειακές στιγμές, μικρές καθημερινές χαρές, μια ψευδαίσθηση κανονικότητας και ζεστασιάς μέσα στον χειμώνα. Ήταν ένα διάλειμμα αναγκαίο, ανθρώπινο, σχεδόν θεραπευτικό. Οι ειδήσεις περίμεναν στη γωνία, όπως πάντα, έτοιμες να επιστρέψουν στο προσκήνιο μόλις τελειώσουν τα τραπέζια.

Την ίδια ώρα υπάρχουν ατομικές και συλλογικές δράσεις που δεν τις μαθαίνουμε παρά μόνο όταν δούμε το αποτέλεσμά τους. Πολλές φορές γίνονται πράγματα σημαντικά που δεν τα γνωρίζουμε. Άνθρωποι εργάζονται, σχεδιάζουν, διαφωνούν, συμβιβάζονται και επιμένουν χωρίς χειροκρότημα. Δεν έχουν πάντα τίτλους, δεν φωτογραφίζονται, δεν μπαίνουν σε λίστες επιτυχιών. Κι όμως, χωρίς αυτούς, τίποτα δεν προχωρά. Ο κόσμος δεν κινείται μόνο από τις μεγάλες αποφάσεις των ισχυρών, αλλά και από τις καθημερινές επιλογές ανθρώπων που αναλαμβάνουν ευθύνη στο μέτρο που τους αναλογεί.

Γι’ αυτό αξίζει να θυμόμαστε ότι πρωταγωνιστές είναι οι άνθρωποι. Όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως συγκεκριμένες παρουσίες, με αδυναμίες, όρια και προθέσεις. Η φράση ουδείς αναντικατάστατος είναι, σε ένα επίπεδο, σωστή. Κανένα σύστημα δεν πρέπει να εξαρτάται από έναν και μόνο άνθρωπο. Όμως αυτή η φράση συχνά αδικεί τη σημασία των ανθρώπων που δημιουργούν, που εμπνέουν, που αφήνουν πίσω τους κάτι καλύτερο απ’ ό,τι βρήκαν. Δεν είναι όλοι ίδιοι, ούτε όλες οι προσφορές ισοδύναμες.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα και συχνά σκληρά, ίσως το πιο έξυπνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να στρέφουμε το βλέμμα μας ξανά και ξανά στους ανθρώπους. Σε αυτούς που φαίνονται και σε αυτούς που δεν φαίνονται. Γιατί τελικά, πίσω από κάθε είδηση, κάθε απόφαση και κάθε εξέλιξη, υπάρχουν άνθρωποι. Και εκεί, πάντα, βρίσκεται η αλήθεια.

Γιάννης Βαθυάς